Shivneri Children's Hospital
नवजात शिशू अतिदक्षता विभाग (NICU)
नवजात शिशू अतिदक्षता विभाग (NICU) हे अकाली जन्मलेली, कमी वजनाची किंवा गंभीर आजाराने ग्रस्त बाळांची विशेष काळजी घेणारे प्रगत केंद्र आहे. येथे प्रशिक्षित नवजात तज्ज्ञ, नर्सेस आणि अत्याधुनिक यंत्रसामग्रीद्वारे २४ तास देखरेख केली जाते. श्वसनात अडचण, तापमान नियंत्रण, स्तनपानाशी संबंधित समस्या, इन्फेक्शन यांसारख्या स्थितींवर त्वरित उपचार मिळतात. NICU मध्ये व्हेंटिलेटर सपोर्ट, फोटोथेरपी, मॉनिटरिंग सिस्टीम आणि विशेष औषधोपचार उपलब्ध असतात. बाळाच्या हृदयगती, श्वासोच्छ्वास आणि ऑक्सिजन पातळीवरील प्रत्येक बदल सतत लक्षात घेतला जातो. माता–पित्यांना योग्य मार्गदर्शन व भावनिक आधार दिला जातो. NICU मधील सुरक्षित वातावरणामुळे नवजात बाळाला बरे होण्यास योग्य मदत मिळते. वेळेवर उपचार मिळाल्याने अनेक गुंतागुंत टळतात. त्यामुळे NICU हा नवजात शिशूंच्या जीव वाचविण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा विभाग मानला जातो.
NICU चे बाळ आणि पालकांसाठी ५ महत्त्वाचे फायदे
- अत्याधुनिक मशीनरीमुळे गंभीर बाळांचे त्वरित आणि सुरक्षित उपचार मिळतात.
- २४x७ सतत मॉनिटरिंगमुळे धोका निर्माण होण्याआधीच समस्या ओळखता येते.
- श्वसन, तापमान आणि संक्रमण नियंत्रण यांसारखी विशेष काळजी मिळते.
- अकाली किंवा कमी वजनाच्या बाळांना वाढीसाठी आवश्यक वैद्यकीय सपोर्ट मिळतो.
- पालकांना तज्ज्ञांकडून योग्य मार्गदर्शन, मानसिक आधार आणि स्तनपानाचे प्रशिक्षण मिळते.
बालहृदय अतिदक्षता विभाग (CICU)
बालहृदय अतिदक्षता विभाग (CICU) हे जन्मजात किंवा अचानक उद्भवलेल्या हृदयविकार असलेल्या बालरुग्णांसाठी विशेष तयार केलेले विभाग आहे. येथे उच्च प्रशिक्षित बालहृदयरोग तज्ज्ञ, नर्सेस आणि अत्याधुनिक निरीक्षण प्रणाली २४x७ उपलब्ध असतात. हृदयाची गती, रक्तदाब, ऑक्सिजन पातळी यांचे सतत निरीक्षण करून अचूक व त्वरित उपचार केले जातात. हृदयशस्त्रक्रियेनंतर बाळ आणि मुलांच्या सुरक्षित पुनर्वसनासाठीही हा विभाग अत्यंत महत्त्वाचा असतो. स्वच्छ, सुरक्षित आणि नियंत्रित वातावरणामुळे गंभीर स्थितीतील मुलांना स्थिर ठेवणे सोपे होते. याठिकाणी कुटुंबियांनाही योग्य मार्गदर्शन व मानसिक आधार दिला जातो.
CICU चे मुलांसाठी ५ महत्त्वाचे फायदे
हृदयाशी संबंधित गुंतागुंतींवर त्वरित आणि तज्ज्ञ उपचार मिळतात.
२४x७ सतत मॉनिटरिंगमुळे धोका वेळेत ओळखून आवश्यक हस्तक्षेप करता येतो.
शस्त्रक्रियेनंतर मुलांचे सुरक्षित आणि वेगवान रिकव्हरी व्यवस्थापन.
अत्याधुनिक मशीनरीमुळे गंभीर परिस्थितीतही अचूक उपचार शक्य.
पालकांना तज्ज्ञांकडून मार्गदर्शन, माहिती आणि मानसिक आधार मिळतो.
नवजात शिशू आणि बाळांचा 2D-Echo
2D-इको (2D-Echo) हे नवजात शिशू आणि लहान बाळांच्या हृदयाची रचना, कार्य आणि रक्तप्रवाह तपासण्यासाठी केले जाणारे अत्यंत सुरक्षित आणि वेदनारहित परीक्षण आहे. या चाचणीत अल्ट्रासाउंडच्या मदतीने हृदयाचे चलतचित्र मिळते, ज्यामुळे जन्मजात हृदयविकार किंवा हृदयातील अडथळे लवकर ओळखता येतात. अत्यंत लहान वयातील बाळांमध्येही ही चाचणी सहज आणि सुरक्षितपणे करता येते. निदान अचूक आणि स्पष्ट मिळत असल्यामुळे पुढील उपचार ठरवणे सोपे होते. पालकांनाही त्यांच्या बाळाच्या हृदयाविषयी महत्त्वाची माहिती समजून घेता येते. हे परीक्षण डॉक्टरांना वेळेत निर्णय घेण्यात मदत करते.
2D-Echo चे बाळांसाठी ५ महत्त्वाचे फायदे
जन्मजात हृदयविकार लवकर ओळखण्यास मदत करते.
पूर्णपणे वेदनारहित आणि सुरक्षित—किरणोत्सर्ग नसतो.
हृदयाच्या रचना आणि कार्याचे स्पष्ट चित्र मिळते.
अचूक निदानामुळे योग्य उपचार योजना पटकन ठरवता येते.
बाळाची स्थिती पालकांना समजण्यास मदत, त्यामुळे मानसिक शांतता मिळते.
बाळांचे लसीकरण
बाळांचे लसीकरण हे त्यांच्या आरोग्यासाठी अत्यंत आवश्यक आणि संरक्षण देणारे उपाय आहे. जन्मापासून ठराविक वयापर्यंत विविध आजारांपासून बचाव करण्यासाठी लसी दिल्या जातात. या लसी शरीरात रोगप्रतिकारक शक्ती निर्माण करून गंभीर संक्रमण, जीवघेणे आजार आणि दीर्घकालीन गुंतागुंती रोखतात. नियमित लसीकरणामुळे बाळाचे वाढणे अधिक सुरक्षित आणि निरोगी होते. पालकांना वेळेवर लसीकरणाचा पालनक्रम मिळाल्याने ते बाळाच्या आरोग्याबाबत अधिक निश्चिंत राहू शकतात. तसेच समाजातील इतर मुलांनाही संक्रमणापासून संरक्षण मिळते.
बाळांच्या लसीकरणाचे ५ महत्त्वाचे फायदे
- गंभीर आणि जीवघेण्या आजारांपासून संरक्षण मिळते.
- शरीराची नैसर्गिक रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते
- संक्रमण पसरवण्याचा धोका कमी होतो, त्यामुळे समाजही सुरक्षित राहतो.
- बाळाची वाढ निरोगी, सुरक्षित आणि सातत्यपूर्ण होते.
- पालकांना त्यांच्या बाळाच्या आरोग्याबद्दल मानसिक समाधान आणि विश्वास मिळतो.
जन्मजात हृदयरोग / संधीवात हृदयरोग
जन्मजात हृदयरोग हा जन्मत: हृदयातील रचनात्मक त्रुटींमुळे तर संधीवात हृदयरोग हा टॉन्सिल किंवा घशातील संक्रमणानंतर होणाऱ्या संधीवातामुळे हृदयावर परिणाम होऊन होतो. या दोन्ही स्थितींमध्ये अचूक निदानासाठी 2D-इको, ECG, एक्स-रे आणि आवश्यकतेनुसार इतर तपासण्या केल्या जातात. अनुभवी बालहृदयरोग तज्ज्ञांच्या मदतीने औषधोपचार, जीवनशैली मार्गदर्शन, फॉलो-अप्स आणि आवश्यक असल्यास शस्त्रक्रिया करून स्थिती नियंत्रणात ठेवता येते. वेळेवर उपचार झाल्यास मुलांचे हृदय कार्य सुधारते आणि दीर्घकालीन गुंतागुंत टाळता येते. योग्य मार्गदर्शनामुळे पालकांना मुलाच्या आरोग्याविषयी निश्चिंतता मिळते.
निदान व उपचाराचे रुग्णासाठी ५ प्रमुख फायदे
- हृदयातील समस्या लवकर ओळखून योग्य वेळी उपचार सुरू करता येतात.
- औषधोपचार आणि देखरेखीमुळे हृदयाचे कार्य मजबूत राहते.
- गंभीर गुंतागुंती व शस्त्रक्रियांची गरज कमी करण्यास मदत होते.
- मुलाची उर्जा, वाढ आणि दैनंदिन क्रियाकलाप सुधारतात.
- पालकांना आजाराची पूर्ण माहिती आणि मानसिक समाधान मिळते
सिकलसेल व थॅलेसेमिया उपचार
सिकलसेल व थॅलेसेमिया हे रक्ताशी संबंधित आनुवंशिक विकार असून त्यामध्ये रक्तनिर्मितीची क्षमता कमी होते आणि शरीराला पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही. या दोन्ही विकारांमध्ये नियमित रक्त तपासणी, औषधोपचार, आवश्यक तेव्हा रक्त संक्रमण, फॉलो-अप आणि विशेष आहार व्यवस्थापन महत्त्वाचे असते. तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली दिले जाणारे उपचार वेदना नियंत्रण, संसर्ग प्रतिबंध आणि रक्तातील हिमोग्लोबिन संतुलित ठेवण्यास मदत करतात. दीर्घकालीन काळजी आणि योग्य जीवनशैली मार्गदर्शनामुळे रुग्णाचे दैनंदिन जीवन अधिक आरामदायक होते. वेळेवर उपचार केल्यास मुलांचे वाढणे, शिकणे आणि दैनंदिन कृती सुधारतात. कुटुंबालाही आजाराबद्दल योग्य समज मिळून मानसिक आधार मिळतो.
उपचारांचे रुग्णासाठी ५ प्रमुख फायदे
- रक्तातील हिमोग्लोबिन पातळी सुधारून थकवा आणि अशक्तपणा कमी होतो.
- वेदना, ताप आणि संसर्ग यांसारख्या त्रासांवर नियंत्रण मिळते.
- नियमित फॉलो-अपमुळे गुंतागुंती लवकर ओळखता येतात.
- शारीरिक वाढ, शाळेत कार्यक्षमता आणि दैनंदिन जीवनमान सुधारते.
- पालकांना आजाराचे व्यवस्थापन समजून घेऊन आत्मविश्वास व मानसिक शांतता मिळते.
बाळदमा आणि श्वसन विकार उपचार
बाळदमा आणि इतर श्वसन विकारांमध्ये श्वास घेण्यास अडचण, खोकला, घरघर आणि थकवा यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. या स्थितींमध्ये तज्ज्ञांकडून केलेले निदान, स्पायरोमेट्री, आवश्यक रक्त तपासण्या आणि ऍलर्जी मूल्यांकन उपयुक्त ठरते. उपचारामध्ये इनहेलर, नेब्युलायझेशन, औषधोपचार, श्वसन व्यायाम आणि ट्रिगर टाळण्याच्या सवयींचा समावेश होतो. नियमित फॉलो-अप आणि योग्य औषध मात्रेमुळे बाळाचे श्वसन नियंत्रणात राहते आणि अटॅकची वारंवारता कमी होते. स्वच्छ वातावरण, पोषण सल्ला आणि पालकांना दिलेले मार्गदर्शन यामुळे मुलाचे दैनंदिन जीवन अधिक आरामदायक होते. वेळेवर उपचार मिळाल्यास बाळ अभ्यास, खेळ आणि दैनंदिन क्रियाकलाप सहज करू शकते.
उपचारांचे रुग्णासाठी ५ फायदे
- श्वास घेण्यातील अडचण कमी होऊन बाळाला त्वरित आराम मिळतो.
- इनहेलर/नेब्युलायझरमुळे दमा अटॅकची वारंवारता कमी होते.
- श्वसन क्षमता सुधारून बाळ अधिक सक्रिय राहू शकते.
- ऍलर्जी आणि ट्रिगर्स ओळखल्यामुळे दीर्घकालीन नियंत्रण शक्य होते.
- पालकांना आजाराचे व्यवस्थापन समजून मानसिक शांती आणि आत्मविश्वास मिळतो.
अपस्मार (Fits-Epilepsy) व मेंदूज्वर उपचार
अपस्मार म्हणजे मेंदूतील इलेक्ट्रिकल क्रियेमध्ये होणारी अनियमितता ज्यामुळे आकडी येते, तर मेंदूज्वरामध्ये मेंदू व मेंदूच्या आवरणांमध्ये सूज व संक्रमण होते. या दोन्ही स्थितीसाठी EEG, MRI, रक्त तपासण्या आणि आवश्यक तेव्हा मेंदूतील दाब तपासणी केली जाते. तज्ज्ञ न्यूरोलॉजिस्टांच्या मार्गदर्शनाखाली औषधोपचार, आकडी नियंत्रणासाठी विशेष औषधे, अँटी-इन्फ्लेमेटरी उपचार आणि संसर्ग नियंत्रण केले जाते. नियमित औषधोपचार, फॉलो-अप आणि ट्रिगर टाळण्याचे मार्गदर्शन रुग्णाला स्थिर ठेवण्यास मदत करते. योग्य उपचारामुळे मुलांचे वर्तन, अभ्यास आणि दैनंदिन जीवनमान सुधारते. कुटुंबीयांना आजाराविषयी योग्य माहिती मिळून मानसिक आधार मिळतो.
उपचारांचे रुग्णासाठी ५ फायदे
- आकडी येण्याची वारंवारता आणि तीव्रता कमी होते.
- मेंदूज्वरातील सूज व संक्रमणावर त्वरित नियंत्रण मिळते.
- दैनंदिन जीवन, अभ्यास आणि वर्तनात सुधारणा जाणवते.
- दीर्घकालीन गुंतागुंती टाळता येतात आणि मेंदूचे कार्य सुरक्षित राहते.
- पालकांना आजाराच्या व्यवस्थापनाबद्दल आत्मविश्वास आणि मानसिक शांतता मिळते
कमी वजन / ठेंगूपणा / स्मरणशक्ती उपचार
कमी वजन, ठेंगूपणा आणि स्मरणशक्ती कमी होणे ही मुलांच्या एकूण वाढीचे महत्त्वाचे संकेत असतात. यासाठी तज्ज्ञ डॉक्टर मुलाची उंची–वजन मोजणी, वाढीचा वेग आणि पोषण स्थिती तपासतात. हार्मोनल चाचण्या, व्हिटॅमिन–मिनरल तपासण्या आणि मेंदू विकासाशी संबंधित मूल्यांकन करून कारण स्पष्ट केले जाते. उपचारात संतुलित पोषण आहार, प्रोटीन सप्लिमेंट्स, आवश्यक तेव्हा ग्रोथ हार्मोन थेरपी, तसेच मेंदू विकसित करणारे व्यायाम समाविष्ट असतात. योग्य उपचारामुळे बाळाची उंची, वजन आणि स्मरणशक्ती हळूहळू सुधारते. मुलांमध्ये आत्मविश्वास, ऊर्जा आणि शिकण्याची क्षमता वाढते. नियमित फॉलो-अपमुळे विकास सातत्याने योग्य मार्गावर राहतो.
उपचारांचे रुग्णासाठी ५ प्रमुख फायदे
- उंची आणि वजनातील वाढ नैसर्गिकपणे व वेगाने सुधारते.
- स्मरणशक्ती, एकाग्रता आणि अभ्यासातील कामगिरी चांगली होते.
- रुग्णाचा थकवा, कमजोरी आणि चिडचिड मोठ्या प्रमाणात कमी होते.
- पोषण व हार्मोन्समधील कमतरता वेळेत भरून निघते.
- पालकांना बाळाच्या विकासाबद्दल आत्मविश्वास आणि समाधान मिळते.
बाळ मधुमेह निदान व उपचार
बाळ मधुमेहामध्ये शरीरातील इंसुलिनचे प्रमाण कमी होऊन रक्तातील साखर वाढते, ज्यामुळे थकवा, वजन कमी होणे, जास्त तहान आणि लघवी यांसारखी लक्षणे दिसतात. निदानासाठी रक्तातील साखर, HbA1c, मूत्र तपासणी आणि आवश्यक तेव्हा अँटिबॉडी टेस्ट केली जाते. उपचारामध्ये इंसुलिन थेरपी, योग्य आहार नियोजन, नियमित साखर मोजणी आणि जीवनशैलीतील बदलांचा समावेश होतो. तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखाली दिलेली उपचारपद्धती रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवते आणि गुंतागुंती टाळते. पालकांना घरी साखर व्यवस्थापन, इंसुलिन देण्याची पद्धत आणि हायपो/हायपर लक्षात ठेवण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. योग्य उपचाराने मुलाचे दैनंदिन जीवन निरोगी, सुरक्षित आणि सक्रिय राहते.
उपचारांचे रुग्णासाठी ५ फायदे
- रक्तातील साखर सुरक्षित पातळीवर नियंत्रणात राहते.
- थकवा, जास्त तहान आणि वजन घटणे अशा लक्षणांमध्ये सुधारणा होते.
- दीर्घकालीन गुंतागुंती टाळण्यास मदत होते.
- मुलाचे ऊर्जा स्तर, एकाग्रता आणि दैनंदिन कार्यक्षमता वाढते.
- पालकांना साखर व्यवस्थापनाबद्दल आत्मविश्वास आणि मानसिक समाधान मिळते.
मतीमंदपणा उपचार व सेरेब्रल पाल्सी फिजिओथेरपी
मतीमंदपणा आणि सेरेब्रल पाल्सी असलेल्या मुलांमध्ये बोलणे, चालणे, बसणे, शिकणे आणि दैनंदिन कौशल्ये विकसित होण्यात विलंब दिसू शकतो. निदानासाठी विकास चाचण्या, मेंदूचे स्कॅन, स्नायूंची ताकद आणि हालचालींचे मूल्यांकन केले जाते. उपचारामध्ये नियमित फिजिओथेरपी, ऑक्युपेशनल थेरपी, स्पीच थेरपी, औषधोपचार आणि मेंदू विकासासाठी मेंटल ट्रेनिंगचा समावेश असतो. सेरेब्रल पाल्सी फिजिओथेरपीमुळे मुलांचे स्नायू मजबूत होतात, समतोल, उभे राहणे आणि चालणे सुधारते. लवकर उपचार केल्यास मुलाची स्वावलंबन क्षमता वाढते आणि दैनंदिन क्रियाकलाप सोपे होतात. पालकांना घरी घेण्याच्या काळजीचे मार्गदर्शन केले जाते, ज्यामुळे मुलाचा विकास सातत्याने सुधारतो.
उपचारांचे रुग्णासाठी ५ फायदे
- स्नायूंची ताकद, समतोल आणि हालचाल नियंत्रण सुधारते.
- बसणे, उभे राहणे आणि चालणे यांसारखी मूलभूत कौशल्ये शिकणे सोपे होते.
- शिकण्याची क्षमता, एकाग्रता आणि संवाद कौशल्ये सुधारतात.
- स्वावलंबन वाढून दैनंदिन क्रियाकलाप अधिक सहज होतात.
- पालकांना दीर्घकालीन काळजी व विकासाबद्दल स्पष्ट मार्गदर्शन आणि मानसिक आधार मिळतो.
बेड साइड 2D इको, न्यूरो सोनोग्राम व USG गाइडेड टॅपिंग
बेड साइड 2D इको व न्यूरो सोनोग्राम म्हणजे रुग्णाला हलवण्याची गरज न पडता त्याच्याच बेडजवळ हृदय व मेंदूची तपासणी करण्याची सुरक्षित व त्वरित पद्धत आहे. गंभीर स्थितीत असलेल्या रुग्णांसाठी ही तंत्रे अत्यंत उपयुक्त ठरतात, कारण डॉक्टरांना त्वरित निदान करून उपचार सुरू करता येतात. USG गाइडेड टॅपिंगमध्ये अल्ट्रासाउंडच्या मदतीने शरीरातील अतिरिक्त द्रव अचूकपणे व सुरक्षितपणे काढला जातो. या तंत्रामुळे गुंतागुंत टळते आणि तपासणी किंवा टॅपिंग अत्यंत नियंत्रित परिस्थितीत केले जाते. बेड साइड सेवा असल्यामुळे रुग्णाची हलचल, त्रास आणि धोका कमी होतो. तज्ज्ञ टीमकडून केलेली ही प्रक्रिया रुग्णाच्या बरे होण्याचा वेग वाढवते.
रुग्णासाठी ५ प्रमुख फायदे
- रुग्णाला हलवण्याची गरज नसल्यामुळे धोका कमी व तपासणी सुरक्षित.
- त्वरित निदान मिळाल्यामुळे उपचार लगेच सुरू करता येतात.
- USG गाइडेड टॅपिंगमुळे द्रव काढणे अचूक, सुरक्षित आणि वेदनारहित होते.
- गुंतागुंत आणि चुका होण्याची शक्यता मोठ्या प्रमाणात कमी होते.
- गंभीर रुग्णांसाठी वेळ, ऊर्जा आणि त्रास कमी होऊन बरे होण्याचा वेग वाढतो.